terapi - terapist .COM
Antalya Terapi , Psikoterapi ve Danışma Merkezi
Psikiyatrist - Psikoterapist
Uzm.Dr. Emine Filiz ULUHAN

Yeşilbahçe Mah. Portakal Çiçeği Cad. 1460 Sok.
No:6 K:3 D:24 TURUNÇ PLAZA ANTALYA
0242 311 44 33



»Boşanırken Çocuğa Nasıl Davranılmalı

Psikiyatri uygulamalarımızda, özellikle de aile terapilerinde, boşanma çocuğa nasıl anlatılmalı, boşanma kararı çocuğa nasıl açıklanmalı, boşanırken çocuğumuza neler söylemeliyiz sorularıyla sıklıkla karşılaşırız.

Çocuğun ruhsal gelişimi ve hayata hazırlanmasında vazgeçilmez bir kurum olan aile, çocuğa sevgi, mutluluk, neşe ve güveni verebildiği ölçüde başarılı olacaktır. Bunun içinde öncelikle anne babanın uyum, sevgi, saygı içinde kendi mutluluklarını yakalaması gerekir.

İdeal olan her çocuğun kendi anne ve babası ile büyümesi ise de eşler arasındaki geçimsizlik, huzursuzluk ve çatışma çocuk için daha travmatik olabilir. Anne babayla her gün kavga gürültü, tartışma içinde yaşamak kuşkusuz çocuğu daha da mutsuz edecektir.

Her ne sebeple olursa olsun bir boşanma arefesinde çiftler çocuktan önce kendi hayatlarını düşünmeli, öncelikle kendileri için en doğru kararı vermelidirler. Ayrılma çiftler için en iyi seçenekse, bundan sonra anne babaya düşen görev bu dönemin çocuk için en az zararla atlatılmasını sağlamaktır.

 Bu yazı psikiyatrist olarak çocuk psikolojisine en uygun yaklaşımları özetlemektedir.

1)Çocuk için güvenli bir barınak çok önemlidir. Boşanma sonrası çocuğun kiminle, nerede yaşayacağı açık bir dille anlatılmalıdır.

2)Ayrılma sebebiniz çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun bir şekilde, diğer ebeveyni suçlayıcı anlatımlara girmeden basitçe açıklanmalıdır. Gereğinden fazla bilgi ve detaylara girmek çocuğun zihnini karıştırmaktan başka fayda sağlamaz. Gerçekler saklanmamalı ancak karşı tarafa bir karalama kampanyası sürdürülmemelidir. Her çocuk ne kadar kötü olursa olsun anne babasını sever ve onunla özdeşim kurar. Diğer ebeveyne yapılacak suçlama, kötüleme ve karalamalar çocukta özgüven kaybına yol açacak, kendi duygu ve düşüncelerine güveni zedelenecektir. Özetle boşanırken birbirinize karşı duyduğunuz tüm kötü, olumsuz ve abartılı hisleri bir kenara atmalı, çocuk için ortak bir paydada buluşmalısınız.

3)Çocuk kiminle yaşayacaksa bunun nedeni açıklanmalı, ancak “ben sana daha iyi bakarım”, “ben seni daha çok seviyorum”, “onlar sana iyi bakamaz” gibi yaklaşımlardan kaçınılmalıdır. Çocuğa şiddet, cinsel istismar, diğer ebeveynin alkol ya da madde bağımlısı olması gibi durumlar bunun dışında kalır.

4)Çocuk kendi güvenliği ile endişe duyarken, evden ayrılan ebeveynin güvenliği ile de kuşkular içindedir. Diğer ebeveynin nerede, kiminle yaşayacağı, nerede kalacağı açıklanmalıdır.

5)Çocukların boşanma ile ilgili en büyük korkularından biri de anne ya da babayı bir daha görüp göremeyecekleridir. İdeal olan siz ne kadar kötü ayrılmış olursanız olun, çocuğun diğer ebeveyni istediği zaman görebileceği ortamı sağlamaktır. Bu mümkün olmuyorsa ne zaman görüleceği bir takvime bağlanmalı, buna titizlikle uyulmalı, çocuk beklenti ve belirsizlik içinde bırakılmamalıdır.

6)Psikiyatrist olarak karşılaştığımız sorunlardan biri de bana ne olacak sorusudur. Çocuğun geleceği ile ilgili endişeler yaşaması doğaldır. Bundan sonraki hayatıyla ilgili kafasında soru kalmamalıdır. Hangi okula gidecektir, eski arkadaşlarıyla görüşebilecek midir, oyuncakları ne olacaktır, teyze, amca, dayı, hala, dede, nine gibi akrabalarla ilişkisi ne olacaktır gibi tüm sorular aydınlatılmalıdır.

7)Çocuklar mutlaka bir gün anne ya da babanın geri döneceği ümidi taşırlar. Evliliğinizin geleceği ile ilgili tüm olasılıkları hesaplayarak, çocuğa yanlış net mesaj vermekten kaçınmalısınız.

8)Boşanma kararı anne baba birlikte, ortak bir dille çocuğa anlatılmalıdır. Çocuğun sorunlarını sabırla dinlemeli, size olan güvenini sarsacak çelişkili, kaçamak yanıtlardan kaçınmalısınız.

9)Boşanma çocuk için büyük bir psikolojik travmadır ve bu durum altından kolayca kalkılabilecek bir olay değildir. Hiçbir çocuk bu durumu kolaylıkla kabullenmez. Çocuğun tepkilerine saygı duymalı, duygularını ifade etmesine izin vermelisiniz. Sizin öne çıkardığınız öfke, kızgınlık, üzüntü gibi duygusal refleksler, çocuk tarafından kendi duygularına bir engel olarak algılanır. Sıkıntıyı içine atan çocukta da psikiyatrik-psikolojik bozukluklar gelişebilir.

Yapılacak hatalar çocukların ruhsal sorunlar yaşamasına kolayca sebep olabilir. 0-5 yaşta anneye aşırı bağımlılık, anneden ayrılamama, tuvalet alışkanlığının kaybedilmesi (altını kirletme gibi), hırçınlık, saldırganlık ya da tamamen içe kapanma gibi psikolojik sorunlar sıklıkla gözlenebilir.

İlkokul dönemindeki çocuklar öncelikle ayrılığın sebebi olarak kendilerini suçlayabilirler. Uyku bozuklukları, okul korkusu bu dönemde tipiktir. Birkaç yaş aldıkça kendini suçlaması azalacak, anne ya da baba lehinde bir düşünce oluşacaktır.

Ergenlik döneminde de gelecek ile ilgili endişeler ön plandadır. Olayı hem annesinin hem babasının gözüyle değerlendirmeye çalışır, duyguları bir ona bir öbürüne gider gelir. Rol ve sorumluluklarındaki değişikliklerle ilgilenir.

Boşanma kararı ebeveynlerin işidir. Çocuklar bu karara müdahil olamazlar, ancak bu tercihten, bu karardan haberleri olmalıdır. Bir sabah uyandığında anne ya da babasının olmadığını gören, baban uzaklara çalışmaya gitti, annen sağlık problemleri nedeniyle hastaneye yattı uzun süre gelmeyecek gibi cevaplarla karşılaşan çocuk daha büyük travmalar yaşar. Olayın gerçeğini öğrendiğinde de aranızdaki tüm güven ilişkisi kökünden sarsılır.

Boşanma sırasında çocuklarınızın boşanmanın olumsuz ruhsal etkilerini yaşamamaları için elinizden gelen gayreti göstermeli, yukarıdaki özellikleri unutmamalısınız.

Bu arada sizin de olumsuz ruh halinden sıyrılmanız gerekir. Gergin, huzursuz, mutsuz, öfkeli bir ebeveyn olarak çocuğunuza yardım etmeniz zorlaşacaktır. Siz de gereğinde psikiyatrik yardım almaktan kaçınmayınız.

Boşanma kararı, boşanma sonrası psikolojik destek, çocuğun psikolojik sorunları konusunda Antalya psikiyatri ve psikoterapi merkezinin uzman kadrosundan gerek çift ve aile terapileri, gerekse psikolojik danışmanlık olarak her türlü psikiyatrik-psikolojik desteği alabilirsiniz.

Antalya Psikiyatri ve Psikoterapi,

Çift ve Aile Terapisi Antalya,

Antalya Evlilik Terapisi.